Ik kwam via een nieuwsbrief uit Zeist die ik wekelijks lees op het spoor van Stichting LOU. LOU staat voor “Leegstand Oplossers Utrecht”.
Wat ze doen, is een overeenkomst sluiten met pand eigenaren.
Ze nemen het beheer van de locatie over met een opzegtermijn van slechts vier weken.
In het pand kunnen lokale kunstenaars, ondernemers, stichtingen, verenigingen een deel van het pand in bruikleen nemen. Het is bruikleen, geen huur, de opzegtermijn is ook hier vier weken.
Je moet dus een bruikleenvergoeding betalen.
Via deze weg wordt leegstaand (kantoor of zakelijk) vastgoed dan toch tijdelijk weer gebruikt en komt het ten goede aan de lokale gemeenschap.
Stichting LOU pakt dit dan ook op vanuit lokale initiatieven die ruimte zoeken.
Nu woon ik in een dorp en het nadeel daarvan is dat er eigenlijk te weinig initiatieven zijn om zoiets als dit levensvatbaar te krijgen. Ik zeg daarmee niet dat het onmogelijk is, want ook wij hebben een bedrijven verzamelpand, maar die huren en het is dus geen tijdelijk gebruik.
Dit gaat echt om tijdelijke voorzieningen die mogelijk zijn omdat een pand enige tijd leeg komt te staan.
De eigenaar kan bijvoorbeeld in een procedure zitten voor herontwikkeling en gedurende die tijd die deze procedure kost, kan het pand dan wel nuttig gebruikt blijven worden en voor de eigenaar toch wat omzet opleveren. Leegstand is achteruitgang, ook voor kantoorpanden.
Kijk hier om er meer te weten over te komen.
ontwikkeling
India is nu het land met de meeste inwoners. Het is China voorbij, mede omdat China haar bevolking met 100 miljoen mensen overschat had, maar ook omdat de bevolking van China nu mogelijk al vijf jaar aan het krimpen is.
De economie van India is echter nog lang niet die van China.
Daar is nog veel in te halen.
India zet stappen om dat te realiseren. Zo worden er enorme publieke werken uitgevoerd. Het heeft enorme gevolgen voor hoe de economie van het land er uit gaat zien. Een snelweg bouwen is een goede zaak voor snel transport. Het gevolg is echter dat die miljoenen kleine eettentjes langs de huidige provinciale weg waar je gemiddeld hooguit twintig kilometer per uur haalt heel veel minder klandizie hebben. Denk ook aan de kleine vrachtwagens en karren die nu vooral op de lokale wegen te vinden zijn. Dat soort klein ondernemerschap gaat grotendeels verdwijnen als je veel efficiënter met grote vrachtwagens op een snelweg kan rijden.
Grote bedrijven hebben baat bij snelwegen. Kleine en lokale ondernemers zijn er de dupe van.
Wat gaan die tientallen miljoenen mensen doen die door de snelweg hun klandizie verliezen?
Ontwikkeling is dus in totaal voor het land een goede zaak, maar welvaartsverdeling is een belangrijke pijler voor het succes. Je moet als land onderkennen dat bepaalde ondernemers en bedrijven profiteren en dat anderen de dupe zijn. Met belastingen kan je de misstanden dan proberen glad te strijken. Dat houdt in, meer belastingen voor de partijen die profiteren van de investeringen en meer steun voor iedereen die er de dupe van is.
Doe je dat niet, dan komt de meute in opstand en loop je de kans op een Venezuela gang van zaken. Een land met een enorme potentie vanwege een ongekende olierijkdom in de bodem, maar zo arm als een kerkmuis omdat men in de elite te laat onderkende dat je niet alleen maar kan graaien zonder om te kijken naar de armsten in de samenleving. Nu hebben daar de armsten de macht gegrepen en heeft niemand nog wat.
Mijn huizen in Detroit bleven de afgelopen jaren behoorlijk achter qua cash flow, dat mag vanuit de jarenlange artikelen die ik er over schreef ondertussen wel duidelijk zijn.
Toch is het project geen mislukking. De waarde ontwikkeling van het onroerend goed is namelijk wel heel voorspoedig gegaan en dat blijft de inflatie ver voor.
Maar als je kijkt naar hoeveel de huizen waard zijn, dan schrik je soms echt.
Zo heb ik een vrijstaand huis, twee slaapkamers, één badkamer.
De waarde wordt geschat op tussen de 28.000 en 52.000 dollar. Als ik dus een gemiddelde waarde neem, dan is de waarde slechts 38.800 dollar.
Een heel vrijstaand huis hebben we het hier over! Het is overigens een bungalow.
Hoe kan ik daar qua waarde dan nog rendement op gemaakt hebben?
Nu, eigenlijk heel simpel… Ik betaalde 12.000 dollar in 2020.
Kijk ik dus puur naar de waarde ontwikkeling, dan daag ik iedereen uit om met betere investeringen over die periode voor de dag te komen.
En dan niet achteraf zoeken naar wat het beter deed, maar waar heb jij begin 2020 in geïnvesteerd en deed het tot nu beter dan dit?
Heb je daar dan 3.000 euro ingestopt, of zoals ik, een miljoen?
Ik ging ‘all in’, ik werd voor gek versleten, maar net als Warren Buffett die dik tevreden is met de waardeontwikkeling van zijn huis, ben ik het ook. Maar bij mij dan niet over één huis, maar over een portefeuille van 31 huizen.
Gezien het feit dat de huidige waardering nog altijd belachelijk laag is, voorzie ik dat er nog veel meer in het vat zit. Recent was er een investeerder die interesse had, maar die schrok terug van de slechte kasgeld stromen van de laatste jaren.
Dat is waar. Waar de investeerder in mijn ogen echter veel meer aandacht voor had moeten hebben, was de enorm sterke waardeontwikkeling van de onderliggende waarde. De huur is dan slechts een kers op de appelmoes.
In mijn dorp is er door een projectontwikkelaar een plan ingediend om een beperkte beschikbare ruimte vol te bouwen met tenminste 300 wooneenheden. Het wordt een dichtheid die alleen in de grootste steden het geval is.
Daarbij worden het kleine wooneenheden. De kleinste wooneenheden gaan appartementen worden van slechts 40 vierkante meter in een blok dat tenminste tien hoog gebouwd gaat worden.
Dit alles aan de rand van het dorp.
Ik voorzie een brok ellende ontstaan, maar onze lokale politici zijn laaiend enthousiast. Hoe lelijk het ook wordt, er moet gebouwd worden, vinden ze.
Om deze enorme verstedelijking er door te krijgen heet de bebouwde kom bij ons nu niet meer bebouwde kom. Het heet nu “Stedelijk gebied”. (Bron: https://pleinbest.nl/projecten/boomgaard/175)
Binnen de bebouwde kom van een dorp kan je immers geen stedelijke ontwikkelingen laten plaatsvinden. In het ‘Stedelijk gebied” van het dorp kan dat wel.
Op deze manier wordt op een hele geniepige manier het zaadje van verstedelijking al gezaaid. Immers, hoe kan je nu tegen verstedelijking binnen het Stedelijk gebied zijn?
Net zoals er enorme winsten waren voor beleggers die ooit als eersten in zoiets raars als bitcoin muntjes stapten, zo zou het zo kunnen zijn dat er vergelijkbare winsten liggen voor beleggers die nu als eersten in NFT’s stappen.
Ik heb daar recent al over geschreven. Het zijn in feite digitale eigendomsbewijzen.
De eerste pioniers zijn daar nu kapitalen mee aan het verdienen. Dit kan echt enorm groot worden, het kan ook in één keer over zijn.
Op dit moment groeit het vooralsnog alleen maar.
Ik doe er zelf helemaal niets mee. Het is mijn markt niet.
Maar, heb jij wel het idee dat jouw kansen in die markt liggen, dan heb ik voor jou een heel interessante cursus gevonden.
Kijk hier
Wil je liever een video zien, kijk dan hier
Het Chinese bedrijf ReneSola heeft een opdracht binnen voor het ontwikkelen van een zonnepark inclusief een batterij capaciteit waarmee men de klanten 4 uur lang van stroom kan voorzien.
Het zonnepark moet 20 MW energie opwekken en de batterij moet 6,5/26 MWh batterij capaciteit hebben.
Alle energie is al direct afgenomen door Valley Clean Energy voor een periode van 20 jaar.
Het park moet in het derde kwartaal van 2023 operationeel worden.
De aandelen ReneSola verloren eergisteren na de bekendmaking 15% aan waarde.
Beleggers zijn niet onder de indruk van de totale omzet van het bedrijf. Ze hebben meer van dit soort opdrachten nodig!
Ik denk dat ze die gaan krijgen…
Wat als Trump de verkiezingen wint?
Laat het duidelijk zijn, ik zou veel liever zien dat Biden wint, omdat daarmee de wetteloosheid die nu in de VS hoogtij viert dan weggenomen zou worden. Maar ondanks de rampzalige aanpak van Trump doet Detroit het nog altijd heel goed. Er is een positieve sfeer die de stad nu al jaren uitstraalt.
Ook onder Trump verwacht ik dus dat die positieve sfeer blijft bestaan. Vergeet niet, Michigan stemde in 2016 voor Trump.
Zou echter Biden winnen, dan kan het in mijn ogen alleen maar nóg beter worden.
Natuurlijk zijn er risico’s. Er is nog altijd veel werkloosheid in Detroit. We hebben echter zowel de huizen als het appartementen complex aangemeld bij Section 8 programma’s. Dat is verhuur aan mensen waarvoor de overheid de huur betaalt.
Voor verhuurders is er meer zekerheid, al moeten de te verhuren panden wel aan hogere eisen voldoen.
Het kost dus wat geld om die hogere norm te bereiken, maar die kwaliteit komt dan terug in de vorm van ene iets hogere, maar vooral veel zekerder huur.
In mijn ogen is daarom het risicoprofiel van mijn projecten in de VS verder afgenomen. Daarbij heb ik nu ook veel meer ervaring opgedaan. Ik was niet nieuw in de VS, maar niet eerder had ik echt een serieuze portefeuille opgebouwd.
In heb nu 26 huizen. Daarvan zijn er 17 verhuurd met betalende huurders. Twee huizen zitten huurders in met een betalingsachterstand. De andere huizen zijn in renovatie.
vandaag hoop ik een niet hierboven meegeteld huis te verkopen. Het was aangekocht als een buy and flip huis. De winst komt ten goede aan heel het project.
Op 1 september koop ik in de vorm van ‘lease to buy’ twee verhuurde huizen. Per huis moet ik 2.500 dollar aanbetalen. De huidige huurders betalen in feite mijn lease to buy afbetaling. Na 70 maanden min of meer de huur doorsluizen naar de huidige eigenaar zijn de huizen volledig mijn bezit. Ook deze twee huizen gaan deel van de portefeuille uitmaken, al kan ik uiteraard op deze twee huizen geen pandrecht afgeven, omdat ze pas na 70 maanden mijn bezit zijn.
Eventueel heb ik wel het recht de huizen ergens in de toekomst in één keer te kopen en dan op dat moment volledig eigenaar te worden.
Zou de cashpositie dat in de toekomst mogelijk maken, dan is dat te overwegen. Nodig is het niet, omdat de huurders de kosten betalen. In feite kom ik hier middels twee keer 2.500 dollar en een flinke lading geduld aan twee huizen. Risico’s zijn er wel. De huurders kunnen vertrekken en reparatiekosten en onderhoud zijn voor mijn rekening.
Naar aanleiding van de ontwikkeling van het appartementencomplex en de groei van de huizenportefeuille zoek ik nu (her)financiering voor zowel het complex als de woningportefeuille.
Kijk hier
Aanstaande woensdagavond geef ik samen met Douwe Westervaarder een webinar over dit onderwerp.
Dat we vanwege het milieu en de economie moeten overstappen op duurzame energie is iedereen wel duidelijk. De meeste mensen zijn het er roerend mee eens. Zeg ze vervolgens dat het allemaal tien kilometer verderop gerealiseerd kan worden en iedereen is voor.

Helaas echter wonen er tien kilometer verderop ook mensen en ook die zijn het er ook helemaal mee eens, mits het maar tien kilometer verderop gerealiseerd gaat worden.
Zo werkt dat uiteraard niet.
Nu is het punt dat mensen in het algemeen geen verandering willen. Als het geen pijn doet, laat het dan zo.
De dijken kwamen er omdat overstromingen zo veel pijn deden. De pijn van de lelijke dijken die het uitzicht ontnamen was minder erg dan ieder jaar het huis weggespoeld zien worden.
Ouderwetse molens kwamen er om het water binnen de dijken weer weg te halen. Ongetwijfeld zullen indertijd omwonenden ook niet blij geweest zijn met zo’n molen. Waarom kan die niet 500 meter verderop staan?
Tegenwoordig voelen we die pijn van een energieprobleem niet zo. Wie werk heeft realiseert zich niet dat duurzame energie veel meer werk in Nederland en België verschaft dan grijze energie. Wil je licht, dan is de knop zo ingedrukt en we hebben licht. Benzine is er zat aan de pomp. Geen centje pijn nog.
Voor Nederland en België is het beter als energie hier meer werk oplevert. In plaats van olieboor medewerkers ergens in de woestijn of velden in Rusland hebben we met windmolens en zonnepanelen technici in Nederland en België nodig. Iedere kWu die hier is opgewekt hoeven we vervolgens niet duur te importeren vanuit grijze energie leverancier landen. Dubbele winst dus.
Maar dát is allemaal voor “het grote goed”. Dat moet tien kilometer verderop maar gerealiseerd worden.
Er is één voordeel van zonneparken waar ik nog bijna nooit iets over hoor. Als zo’n park er 25 jaar ligt en dan vervangen moet worden, dan is de grond er onder weer volledig beschikbaar voor wat je er maar mee wilt doen. 25 jaar lang kan je die gronden niet gebruiken voor stadsontwikkeling, industrie terreinen of het maken van pretparken.
Met die 25 jaar ontwikkelrust geven we de generaties na ons ook ruimte om “hun” wereld nog vorm te geven.
Een ruimte die ze niet krijgen als we de ruimte nu leeg laten, want dan is de kans groot dat over enkele jaren de eigenaar met een ander idee komt. De eigenaar weet immers nu al hoeveel de grond kan opleveren. Die gaat nu heus niet meer stilzitten en ieder jaar met lede ogen aanzien hoe flink geld met de grond verdiend had kunnen worden.
Bij mij achter willen ze naast het net ontwikkelde parkeer terrein een groene poort met daarin een grand café realiseren. Ik ben er niet blij mee, maar ik heb het niet absoluut tegen willen houden. Ook komt er nu mogelijk een zonnepark. Dat laatste zie ik veel liever dan het Grand Café dat in die Groene Poort gerealiseerd gaat worden. Was het maar allemaal zonnepark geworden… De pijn van een café achter mijn huis is groter dan de pijn van een zonnepark, dat kan ik al wel zeggen. Ik zou graag opteren voor een zonnepark achter mijn tuin… Dus doe het maar in mijn backyard.
Wilt u investeren in zonneparken, kijk dan eens hier
Eerder deze week kreeg ik van een lezer de vraag waarom ik niet over H2fuel schreef… Een terechte vraag en daarom vandaag specifiek aandacht voor deze interessante ontwikkeling.
H2fuel is een waterstof toepassing. Het wordt ontwikkeld door H2fuel-systems die erbij stellen dat het waterstof als oplossing laat werken.
Waterstof kent namelijk de nodige uitdagingen waarvoor knappe koppen nu oplossingen zoeken. Om het te vervoeren moet je waterstof tot op heden extreem afkoelen, of extreem samenpersen. Dat kost energie en het heeft veiligheidsrisico’s in zich.
H2fuel brengt de waterstof in een andere drager vloeistof in.
Nu moet ik wel een kanttekening maken… Een ontdekte methode kan in een lab prima werken, maar is daarmee nog niet zo maar geschikt voor commerciële toepassing.
De techniek waarmee H2fuel-systems werkt, is niet nieuw. In het verleden is het echter nooit gelukt om uit de lab situatie te komen. Indertijd bleek de stap naar commerciële toepassing niet haalbaar.
Nu wagen ze in Nederland een nieuwe poging.
Het bleek inderdaad zo te zijn dat de vroegere Amerikaanse pogingen ook nu niet interessant zijn. De gekozen drager vloeistoffen zijn de oorzaak.
Onderzoekers in Nederland zijn daarom gaan experimenteren met andere stoffen. Waterstof binden aan sodium borohydride (NaBH4) in combinatie met ultra puur water (UPW / H2O).
Deze combinatie is in theorie 98% rendabel (TNO 2015)
Ook hier hebben we het dan over lab opstellingen.
Ook H2fuel moet nog hard werken richting commercialisatie van de technieken. Het is echter al ver en er is goede hoop bij het bedrijf dat hier ooit een commercieel werkbare situatie gaat ontstaan.
Je moet echter een engelengeduld hebben. Ik heb er in mijn BeursAccent nieuwsbrief jaren geleden al over geschreven en terugkijkend lijkt het dan net alsof ze jaren stil hebben gestaan, zo klein lijken de gemaakte stappen te zijn. Dat is ook wel logisch, want jaren geleden waren ze al heel positief… Te positief voor de toenmalige stand van zaken. Dat moesten ze ook wel, vanwege het aantrekken van vreemd geld en talent. Ze zijn nu dus die voorsprong die ze toen namen nu aan het inhalen met echte ontwikkelstappen en realisatie van wat toen nog deels dromen waren. Dat houdt in dat ze jaren verder van mij uit bezien niet veel positiever zijn geworden.
http://www.h2-fuel.nl/en/
In de jaren voorafgaand aan de huizen- en bankencrisis van 2008 waren Nederlandse gemeenten grote spelers op de lokale grondmarkt. Menige gemeente had een uitgebreide grondportefeuille in de eigen gemeente opgebouwd en vooral boeren konden er van op aan dat de gemeente altijd wel interesse had. Soms zelfs wel meer dan gezond was, want menige boer wilde in de goede tijd wel aan ontwikkelaars verkopen, maar werd gedwongen eerst de grond tegen een lage prijs aan de gemeente aan te bieden.
Toen kwam de crisis.

Ineens was die grond niets meer waard. Stukken agrarische grond waar de gemeenten makkelijk 18 euro per vierkante meter voor hadden gegeven, werden afgeboekt op nul.
De spaarpotten van gemeentes waren in nu waardeloze grond gaan zitten.
De positie werd afgeboekt en in veel gevallen tegen lage prijzen bijna weggegeven aan ontwikkelaars die zo vriendelijk waren de grond van de gemeente af te nemen. Dat was eens maar nooit meer verzuchte menige wethouder.
We zitten nu in 2019 en gemeentes willen ontwikkelen, want het is al een paar jaar economisch goed gegaan. Er is echter geen grond meer en wat er is, moet op de vrije markt aangekocht worden. Grondbezitters gaan niet akkoord met 18 euro per meter. Ze weten ook wel dat na de bestemmingsplan wijziging de grond 150 tot 500 euro per vierkante meter waard is.
Ze willen dus niet tegen afbraakprijzen aan de gemeente of andere projectontwikkelaars leveren. Zelf ontwikkelen gaat echter ook niet, want het stuk grond is daar vaak veel te klein voor. Veel grote ontwikkelingsplannen blijven nu dus liggen omdat de benodigde grond door de versnipperde eigendommen niet verkregen kan worden. Een mooi voorbeeld van hoe wij zelf de economie weer om zeep helpen en de nieuwe crisis inluiden.
Wat is wijsheid?
De gemeente weer een grondpositie laten opbouwen? Ik denk het niet. De timing van de gemeente is altijd hondsberoerd. Ze willen nu weer kopen terwijl de markt heter dan heet is.
Grondeigenaren onteigenen? Lijkt me ook niet echt een chique zet. Hoe onbetrouwbaar wil je als overheid overkomen? De grond in de periode tot 2008 snaaien van eigenaren en dan vervolgens in de periode van 2008 tot 2013 heel graag tegen ramsj prijzen afstoten en nu in 2019 weer opeisen? Welke rechter gaat daar in mee?
Van een gemeente mag wat meer lange termijn visie verwacht worden.
De zaak aan de markt overlaten?
Uiteindelijk is dat in grote lijnen de weg. Toch ben ik van mening dat van de gemeente wel een smerende werking verwacht mag worden. Gesprekken met grondeigenaren voeren en hen ook laten zien dat het grote plaatje ook voor hen interessanter is dan op de grond blijven zitten en zien dat er dus niets gedaan kan worden.
Helaas zien we dat sommige grondeigenaren te veel eurotekens in de ogen hebben en liever 100% van niets, dan 5% van heel veel. Creatieve gemeentes moet het toch lukken om meestal de grondeigenaren wel mee te krijgen in de ontwikkelingsplannen. De regie zou echter in de markt moeten liggen, niet bij de gemeente.