In de laatste jaren zijn er in de financiële sector en op de beurs heel wat fraudes boven water gekomen. Zelfs de meest betrouwbaar geachte personen (Madoff) en bedrijven (Volkswagen) bleken extreem onbetrouwbaar te zijn.
Hoe kunnen we ons daar als kleine beleggers tegen wapenen?
In beide gevallen van de genoemde voorbeelden hierboven was het zo dat de slager zijn eigen vlees mocht keuren. Madoff zat diep in de SEC, de toezichthouder in de VS. En Volkswagen mocht zelf haar testresultaten controleren en bekendmaken. Er was geen regel dat dit door een onafhankelijk testbedrijf moest gebeuren.
Helaas kan je er dan op wachten tot ze de zaak gaan bedonderen.
Als u dus iets vindt dat niet onafhankelijk gecontroleerd of geverifieerd kan worden, blijf er dan af.
ALTIJD.
En zelfs MET onafhankelijke controle moeten we alert zijn. De ratingbureaus en de toezichthouders waren in 2007 net zo corrupt als de bedrijven die in de sector werkten. Ook hier gold dat de controleurs niet gecontroleerd werden en in feite hun eigen vlees keurden.
Er wordt volgens de AFM nóg een gevaar voor fraude gezien. Dat is namelijk als de partij meerdere rollen in de markt heeft. In het geval van grondstoffen bijvoorbeeld een partij die zowel actief is in delving, vervoer en opslag en prijsbepaling. Zo’n partij kan de markt beïnvloeden door schepen langzamer te laten varen, of opslag trager te laten verlopen, of duurder te maken, of meer margin te vragen. Het jezelf kunnen plaatsen in meerdere delen van dezelfde markt wordt door andere deelnemers in die markt gezien als een extra risico. Er wordt tot op heden echter door toezichthouders niet tegen opgetreden.
Vorig jaar bleek dat Goldman Sachs de markt aan het manipuleren was door bijvoorbeeld aluminium tussen opslagcentra heen en weer te sturen, waardoor de markt ineens en volkomen onverwacht met krapte te maken kreeg. Alleen Goldman Sachs wist dat die krapte ging ontstaan en kon daar dus zelf het beste op inspelen. Dat zou je marktmanipulatie moeten noemen, maar toezichthouders waren mild en vroegen Goldman Sachs slechts om te stoppen met de praktijk. Er volgde geen sanctie en verboden werd het ook niet.
Deze manipulatie is nu echter wel (even) voorbij. De inzakkende vraag naar aluminium maakte dat het spel zich uiteindelijk tegen Goldman Sachs keerde. Zelfs deze toonaangevende partij kon uiteindelijk geen rol meer van betekenis spelen toen iedereen de handen er vanaf trok en prijzen kelderden.
In feite is en was het onmogelijk om jezelf als kleine belegger te wapenen tegen fraude. Als het om de financiële sector en in feite het beursgenoteerde bedrijfsleven gaat, was alles de laatste jaren fraude en bedrog. En het is het nog altijd. Immers, als je concurrent vals gaat spelen, dan moet jij het ook gaan doen, want anders ga je failliet… Of… je moet je concurrent er snel bij lappen. Maar dat gaat je pas lukken als je ‘ergens’ terecht kan met je klacht en er dan op gehandeld wordt.
In het geval van Madoff waren er al jaren signalen. Maar ze gingen verloren omdat ze bij de SEC hun grote vriend niet aan wilden pakken.
Bij Volkswagen waren er ook al jaren signalen (bij de overige autofabrikanten ook overigens) omdat iedere automobilist constateerde dat de verbruiksgegevens niet overeenkwamen met de zuinigheid die daadwerkelijk gereden werd. Autobladen en onafhankelijke tests maken al jaren melding van enorm afwijkende resultaten. Er was alleen niemand die de regels wilde veranderen en ook niemand die regelrechte fraude durfde uit te spreken.
Om fraude te voorkomen, zult u in ieder geval moeten zoeken naar onafhankelijk gecontroleerde gegevens… en dan is het nog maar hopen.
Ja, ik wil hier graag het E-boek over verschillende soorten bedrog (geschreven door Tom Lassing) gratis aanvragen.
