In de loop van de jaren is er een enorme hoeveelheid geld richting passieve indexfondsen gegaan. Die fondsen hebben met hun miljarden de onderliggende indexaandelen moeten kopen en die enorme aankopen hebben de beursindexen natuurlijk fors omhoog gebracht.
Dat is het mooie deel van het verhaal.
Wat als nu de uitstroom uit die indexfondsen gaat ontstaan? Dan heb je precies het tegenovergestelde en kan het zo zijn dat de beursindexen blijven dalen, terwijl de economie daar helemaal geen aanleiding toe geeft.
Er is dan ook door een vrij toonaangevende shorter aangegeven dat hij het vervolg op de bankencrisis heeft gevonden.
Maar is dat ook zo?
De notie dat de beurs en de economie iets met elkaar te maken hebben is onzin. Zoals hierboven al staat, de indices stegen omdat er veel geld in de indexfondsen stroomde. Dat staat volkomen los van de economie.
Als er een moment komt dat de indexfondsen weer leegstromen dalen de indices. Dat is waar. Is dat een ramp?
We maken het en ramp omdat we keer op keer de link met de economie maken. De AEX stond ooit 700. Nu staan we rond de 560. Er is toch niemand die zal beweren dat we er nu economisch slechter voor staan dan toen de AEX op 700 stond.
In Nederland maakten we namelijk al eens mee dat de indexfondsen leegliepen.
Dat kwam door de leaseplan crisis. De leaseproducten hadden miljarden in vijf grote Nederlandse aandelen gestopt. Die vijf aandelen stegen dus als een gek en iedereen rekende zich rijk.
Maar toen de leaseplan fondsen leegliepen, toen daalden de koersen van die vijf aandelen aanzienlijk en uiteindelijk heeft de meerderheid van de deelnemers in de leaseplan contructies een verlies geleden.
Een situatie die ik al vanaf 1993 in mijn toenmalige nieuwsbrieven voorspelde, maar toen deze uiteindelijk uitkwam was het nog voor bijna iedereen een verrassing.
Natuurlijk ontstaan er problemen door leeglopende indexfondsen. Zeker op de plekken waar men heeft geleend op basis van de waarde van de indices. Men rekent zich nu rijk en betaalt in feite voor de indexfondsen veel te veel geld.
De luchtballon die het indexfonds nu is, zal leeglopen.
Dat is een probleem, maar het is slechts deels het probleem. Het tweede probleem zijn de beleggers die op dat moment instappen omdat de index in hun ogen veel te laag is komen te staan. De indices blijven bij een structurele leegloop van de grote fondsen echter dalen. Simpelweg omdat de grotere uitstroom en de vroege instappers nat laat gaan.
Maar… Zo’n situatie gaat overwonnen worden omdat indexfondsen wel interessant blijven. Beleggers zullen hun aandacht altijd eerst laten uitgaan naar indexfondsen.
Een eventuele beurscrash is mogelijk, maar dan moet die uitstroom wel op gang komen en onhandelbaar fors worden.
Ik ‘zie’ dat nu nog niet plaatsvinden. Als het echter gaat gebeuren, dan bij deze de waarschuwing om niet te snel op koopjes te gaan jagen.
Nederland is één van de weinige landen die momenteel nog altijd onder de waarschuwing van die situatie leeft. Immers, onze belangrijkste beurs index is nog lang niet terug op haar hoogste koers. De situatie heeft veel geld gekost en heel veel beleggers zijn indertijd afgehaakt. Het was echter spaargeld dat verloren ging. De onderliggende economie had er structureel weinig last van.
