Nog altijd zijn er mensen die ontkennen dat het klimaat aan het veranderen is. Het wordt echter steeds lastiger het te ontkennen. Je kan immers buiten zien dat er veranderingen gaande zijn.
Een belangrijke groep ontkenners is die van de Amerikaanse boeren. Ze hebben massaal voor Trump gekozen en Trump zegt dat het klimaat helemaal niet aan het veranderen is. Dus zeggen de boeren hetzelfde.
Daar komen ze nu steeds meer op terug, maar het gaat niet van harte. Ze voelen het als een soort verraad aan hun ultieme leider en die zegt nu eenmaal dat het klimaat helemaal niet veranderd. Kan je dan zo maar je ultieme leider afvallen?
Voor die zeer gelovige boeren is het ondenkbaar dat je je president afvalt, zeker als je dan ook nog voor hem gekozen hebt.
Maar ondertussen zien ze dat planten en dieren migreren omdat het klimaat structureel anders aan het worden is. Dit is meer dan een keertje een overstroming of een storm. Het is een patroon en daarmee het klimaat.

Ook hier hebben we net voor het eerst de 40 graden in Nederland gehaald. Dat feit op zich is niet zo heel belangrijk, maar als je ziet dat het past in een patroon van steeds meer warmte waaraan planten en dieren zich aanpassen, dan is niet langer te ontkennen dat er grote veranderingen gaande zijn.
Uiteraard is de vraag hoeveel de mens hier de veroorzaker is EN als we die veroorzaker zijn, hoeveel we de gevolgen nog kunnen beperken.
In mijn ogen is het zonneklaar dat wij mede de veroorzaker zijn. Er is een natuurlijke variatie, maar de huidige veranderingen gaan veel sneller dan wat ‘natuurlijk’ verklaard kan worden.
Wat hebben we gedaan? We haalden de laatste eeuwen enorme bossen weg en vervingen die met wegen en steden. Twee zaken die enorme warmtepieken veroorzaken. Daarbij gingen we enorme hoeveelheden fossiele brandstof verbranden. NATUURLIJK had dat een impact.
Maar belangrijker is, kunnen we die impact verminderen? Het antwoord daarop is op zijn best… amper.
We gaan namelijk die wegen en steden niet laten verdwijnen. We gaan ook niet op grote schaal bomen planten. Sterker nog, we zijn nu juist bezig om heel veel bomen te kappen om die ‘schoon’ in de bio centrale te kunnen verstoken. Over paard achter de wagen spannen gesproken.
Minder uitstoot helpt, maar het verschil is zo klein dat we het bijna niet kunnen meten. We moeten vooral de hittestraling van wegen en steden gaan verminderen. Het probleem van de uitstoot lost zich namelijk vanzelf op. Olie en gas raken namelijk vanzelf een keer op en worden gedurende dat proces zo duur dat de overstap vanuit economische motieven wel tot stand moet komen. De energietransitie komt er dus toch wel, daar is geen politicus voor nodig.
Kunnen wij als consumenten een verschil maken?
Ja, dat kunnen we, maar realiseer je dat het een druppel op een gloeiende plaat is. Je platte dak groen maken en minder tegels in de tuin hebben veel meer effect dan minder auto rijden of minder vlees eten. Die laatste twee zaken zouden ook goed zijn, maar wil je efficiënt zijn, kijk dan eerst naar je huis en tuin. Je huis goed isoleren scheelt ook al enorm. Het voordeel is, je bent dan vooral ook veel goedkoper uit. Ik denk dat zo’n motivering veel beter werkt. Gaan we het klimaat daarmee ingrijpend veranderen? Neen, dat is waarschijnlijk een utopie. Maar jezelf kosten besparen EN in ieder geval iets doen, dat lijkt me altijd prima.