Nederland is een opmerkelijk westers land.
Het is het enige ver ontwikkelde en rijke land dat op het niveau van bijvoorbeeld een Rusland denkt over grote ondernemingen. Dat wil dus zeggen, dat we er met net zo veel wantrouwen naar kijken als dat Russen naar hun grote ondernemingen kijken.
Hoe komt dat?
Is het onterecht?
Kijken we naar de AEX index, dan zien we daar aandelen in die eigenlijk allemaal… als ze al meer dan 10 jaar deel uitmaken van de index, wel te maken hebben gehad met fraude of bedrog naar beleggers en klanten toe.
Er zijn geen uitzonderingen in de hoofdindex.
Dan de AMX index, één uitzondering.
Bezien vanuit die kant, is het geen verrassing dat we nogal wat wantrouwen hebben richting grote ondernemingen. Maar de beurs is niet de hele wereld.
Kijken we naar voeding.
De laatste jaren zijn er vooral in Nederland nogal wat schandalen boven water gekomen. Die schandalen hebben in Nederland meer aandacht gekregen dan in andere landen. We zijn misschien is meer begaan met de kwaliteit van ons voedsel? Of is het dat een groter aantal Nederlandse bedrijven de zaak aan het bedonderden geweest? Is het gek dat steeds meer Nederlanders het idee krijgen dat onze huidige manier waarop we de economie ingericht hebben in feite voedselproducenten dwingt tot hoekjes afsnijden tot het regelrechte fraude is?
Kijken we naar rampen, zoals de brand in Enschede, maar ook andere toonaangevende branden (bijv. Moerdijk) die uiteindelijk bloot gaven dat regels aan de laars gelapt werden en men enorme risico’s nam en neemt.
En steeds bleek geld belangrijker dan gezondheid of veiligheid.
Over geld gesproken… Ook in Nederland nemen de inkomensongelijkheden enorm toe. Welke CEO graaide niet? Zorginstellingen, huizencoöperaties, ziekenhuizen, belangengroepen. Steeds weer kon je er op vertrouwen dat in ieder geval de directeur aan het graaien was.
Is het dan gek dat we grote bedrijven niet meer vertrouwen? De Nederlandse top van het bedrijfs- en maatschappelijke leven zou zich kapot
moeten schamen dat ze op een gelijk niveau staan als de bewezen maffiosi van de Russische economie. We hebben blijkbaar meerdere generaties witte boorden criminelen op onze universiteiten opgeleid.
Ik ben blij dat uit het onderzoek van CNBC bleek dat ik niet de enige in Nederland ben met groot wantrouwen richting de graaiers. Het wantrouwen richting onze zakelijke leiders wordt hier breed gedragen. In zekere zin vind ik dat een geruststellende gedachte, maar het blijft een diep triest gegeven.
Hoe kan het zijn dat de mensen met de laagste morele waarden de hoogste posities in het bedrijfsleven zijn gaan innemen?
Is er dan niet iets heel, heel erg mis in onze Nederlandse samenleving?
