Keer op keer lees ik over welke rampen ons kunnen overkomen. Dat terwijl we ondertussen over het geheel genomen amper iets gemerkt hebben van een crisis. Voor de gemiddelde consument is dit namelijk nog amper een crisis te noemen.
Hoeveel mensen moeten naar de voedselbank of gaarkeuken? Dát is pas een crisis!
Eigenlijk is het ergste wat ons kan overkomen het moment dat niemand er nog vertrouwen in heeft. Dát is pas erg.
Nu is het zo dat er feitelijk al geen hoop meer is, maar het feit doet zich voor dat vrijwel niemand zich dat feit beseft…
Oef, wat schrijf ik dan nu?
Is er geen hoop meer?
Moet ik dat wel schrijven? Is het echt zo erg?
Als we rationeel rekenen en denken, dan is er in mijn ogen echt geen hoop meer. Het feit ligt er namelijk, ons systeem is failliet.
Zoals we nu leven kan de aarde ons niet nog tientallen jaren onderhouden. Zeker niet nu de welvaart in de bevolkingrijke landen enorm toeneemt. We verbruiken te veel grondstoffen en in het Westen hebben we al veel te veel schulden gemaakt.
Echter, zolang het vertrouwen er bij de bevolking nog is, zolang iedereen nog iedere dag gaat werken en iedereen de munt nog accepteert, is er in feite weinig aan de hand. De keizer is naakt, maar zolang niemand dat hardop roept, dansen we vrolijk met de muziek mee.
De vraag is nu, waarop zou ik dan twijfel zaaien? Zijn we niet beter af in zalige onwetendheid?
– Misschien wel. Maar op dit moment kunt u er zelf nog van alles aan doen om uw situatie in het geval van een eerste systeem falen zo goed mogelijk te laten zijn. De kans op een snel en totaal falen en volledig instorten van het systeem is niet zo groot, maar net als die Italiaanse wetenschappers al aangaven, een voorspelling op dat vlak doen is vrijwel onmogelijk. We achten de kans momenteel klein, maar het kán natuurlijk wel gebeuren.
Systeemhaperingen zijn echter wel veel sneller mogelijk. Tegenwoordig hoeft er maar ergens een flinke file te staan en de eerste fabrieken liggen binnen drie uur al stil. Een enkele staking kan de bevoorading van supermarkten volledig lam leggen. Een computerstoring bij een distributiebedrijf kan de bevoorading van bepaalde producten volledig lam leggen, kan ook de toevoer van drinkwater of elektriciteit tot stilstand brengen.
Zoiets kan spontaan gebeuren, maar zoiets kan ook een vijandige daad zijn van een land of terreurgroep. De volgende terreurdaad hoeft geen bom op mensen te zijn om veel doden te veroorzaken. Het lamleggen van belangrijke computersystemen kan heel de economie dagenlang ontwrichten. Voor hoeveel dagen heeft u water en eten in huis? Hoe houdt u uw huis in de winter warm als de verwarming het om welke reden dan ook begeeft? Heeft u een plek in huis die u ook zonder elektriciteit of gas warm kan stoken?
Juist door ons voor te bereiden op tenminste een kleine verstoring kunnen we veel leed voorkomen. Dat is goed voor het (zelf)vertrouwen. Als we immers een kleine verstoring goed doorstaan, dan zijn we er niet zo bang meer voor. Als er al chaos ontstaat bij een relatief klein probleem, dan zal de omslag naar complete chaos en verlies van het vertrouwen in de maatschappij veel makkelijker zijn.
Daarom toch mijn waarschuwing.
U hoeft geen atoomkelders en jarenlange voorraad aan voedsel en water op te bouwen. Zo’n crisis overleven de meesten toch niet. U moet een verstoring van enkele dagen tot twee weken goed kunnen doorstaan. Immers is de kans daarop veel reëler dan de totale ineenstorting van het systeem. In IJsland waren in 2008 de supermarkten in slechts drie dagen volledig leeg. Als u dan al niets meer in huis heeft, dan wordt het snel heel lastig.
Hoeveel drinkwater heeft u in huis? Het is eigenlijk te gek voor woorden dat we tegenwoordig zo’n rotsvast vertrouwen hebben dat we onze eigen verantwoordelijkheden volledig vergeten. De overheid moet er maar voor zorgen als er geen watertoevoer via de kraan meer is… Maar als de overheid dat bij een ramp niet redt? Waarom niet een paar euro in een paar dozijn waterflessen investeren? Het belangrijkse bezwaar is misschien nog de kastruimte die verloren gaat. Het geld is het niet. Die investering kan ooit wel eens heel goed uitkomen.
De vraag is nu, bent u iemand met het rotsvaste vertrouwen in de overheid, of bent u iemand met vertrouwen in de overheid, maar ook met het besef dat er ook nog zoiets is als eigen verantwoordelijkheid.
Een goede belegger heeft altijd een uitgang op het oog. Een goede burger heeft altijd een overlevingsplan en daarom enkele voorzorgsmaatregelen getroffen. We gaan er vanuit dat het niet nodig is, maar beter mee verlegen, dan om verlegen.
