College Zaanstad legt nieuwe visie op armoede voor aan de gemeenteraad.
Zaanstad wil door middel van preventie, vroege signalering en snel ingrijpen de armoede binnen de gemeentegrenzen terugdringen. Dat is de ambitie van het college met de nieuwe ‘Visie en strategie op armoede’ die wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.
‘We moeten armoede voorkomen in plaats van genezen’, zegt wethouder Jeroen Olthof. ‘In het huidige beleid moeten mensen eerst financieel verzuipen voordat ze geholpen worden. Het is gericht om mensen in armoede te ondersteunen en ze daarin te houden. Wij willen inwoners eerder helpen en daarmee voorkomen dat ze in schrijnende situaties terecht komen’.
Uit de praktijk van de Sociale Wijkteams blijkt dat schuldenproblematiek de belangrijkste belemmering is voor inwoners om mee te doen in de samenleving. In de nieuwe visie wordt een brede definitie van armoede gebruikt. ‘We willen af van het beeld dat het bij armoede alleen maar over geld gaat’, zegt Olthof. ‘Het gaat ook om schaamte en sociale uitsluiting. Als je dat voorkomt, komen mensen minder snel in een negatieve spiraal. Daarom moeten we armoede in breder perspectief bekijken en niet alleen vanuit financiën’.
Werken aan perspectief
Zaanstad wil allereerst voorkomen dat mensen in armoede terecht komen en als mensen al in armoede zitten, werken aan perspectief om eruit te komen. Het uitgangspunt is dat inwoners zelfredzaam zijn. Daarnaast moet er een financieel vangnet zijn voor de mensen die (nog) niet zelfstandig uit de armoede kunnen komen.
Loslaten van regels en criteria
De nieuwe visie brengt met zich mee dat strikte regels en kaders worden losgelaten en er meer ruimte komt voor maatwerkoplossingen. Olthof: ‘We moeten niet krampachtig vasthouden aan regels. De 110% norm om in aanmerking te komen voor bijzondere bijstand schiet zijn doel voorbij. Iemand met een inkomen van 112% kan ook in de financiële problemen komen. Als we die niet op tijd helpen, kan het een jaar later ineens een groot probleem zijn. Het verschuiven van de grens van 110% naar 120% lost het probleem niet op. Je moet kijken wat er in een specifieke situatie nodig is’.
Aandacht voor jeugd
In de nieuwe visie op armoede heeft ook de Zaanse jeugd nadrukkelijk een plek. Kinderen hebben ook meegedacht in het vinden van oplossingen voor kinderen in armoede. De praktische ideeën worden verwerkt in het uitvoeringsplan dat op de visie volgt. ‘Het is pijnlijk, maar armoede is vaak erfelijk’, zegt Olthof. ‘Dat het van generatie op generatie over gaat, willen we doorbreken. Daarom willen we inzetten op meedoen, waarbij je kan denken aan sport, opleiding en gezondheid. Meedoen in een sociale omgeving waar armoede niet normaal is kan ervoor zorgen dat het patroon wordt doorbroken’.
Maatwerkbudget
De afgelopen periode is er al geëxperimenteerd met innovatieve werkwijzen van ondersteuning en preventie. Zo heeft Zaanstad € 400.000,- ingezet voor ondersteuning ‘op maat’ voor mensen die in armoede dreigen te raken. Het geld wordt beschikbaar gesteld aan de Sociale Wijkteams en Jeugdteams, die de ondersteuning kunnen inzetten op basis van de behoefte van de inwoner en de professionele afweging van de medewerker. Inwoners worden hiermee direct een stap verder geholpen. Ook zijn er afspraken gemaakt met corporaties en Sociale Wijkteams om huisuitzettingen te voorkomen. Huurachterstanden worden eerder gesignaleerd om uiteindelijk zoveel mogelijk huisuitzettingen te voorkomen.
Van systeemwereld naar leefwereld
De afgelopen periode heeft de gemeente, in samenwerking met organisaties, ondernemers, bewoners en initiatiefnemers in de wijk, de armoede geïnventariseerd met als doel: kijken of de huidige aanpak nog past bij de problematiek die er nu leeft. Deze verkenning heeft nu geresulteerd in de visie. ‘Dit contact willen we blijven houden’, zegt Olthof. ‘Er is een verkenningsgroep die we blijven spreken en ook de contacten met kinderen en jongeren zullen we voortzetten. Hierdoor kunnen we blijven aansluiten op de leefwereld van de inwoners in plaats van redeneren vanuit de systeemwereld van de gemeente’.
– Ik denk dat de gemeente Zaanstad hier goed bezig is. Ik hoop ook van harte dat hun aanpak aantoonbaar succesvol wordt en daarna navolging gaat vinden. Misschien is het een idee dat u gemeenteraadsleden die u kent dit stuk ter informatie gaat toesturen.
Een goede aanpak houdt de lokale samenleving sterk en is beter en uiteindelijk ook goedkoper voor gemeentes. Onder de streep scheelt dat dan weer in de hoeveelheid belastingen die de gemeente de inwoners moet opleggen en het is prettiger wonen en leven.
