Het Nederlandse hedgefund Spirit AIM is begin 2009 belly up gegaan en trok in haar val wat bekende namen uit de beleggerswereld mee. Namen van analisten en adviseurs die in een eerdere fase hun naam aan het initiatief verbonden hadden. Waarom ging het mis? In detail is dat nog altijd niet duidelijk, maar in grote lijnen kwam het door de beursdaling van pennystocks in 2007. Het fonds belegde in kleine illiquide Belgische en Franse ondernemingen. De handel in deze fondsen droogde volledig op. De resultaten werden eind 2007 minder en toen in oktober 2007 een stroom participanten uit Spirit AIM wilden stappen, moest het hedgefund tegen onwerkelijk lage koersen posities verkopen. Er was snel geen cash meer in het fonds aanwezig en de uitstappers (Waaronder de polderportefeuille van Michael Kraland) trokken feitelijk het fonds leeg.
Er is nog geprobeerd nieuw geld aan te trekken, maar het mocht niet meer baten. In 13 maanden tijd werd 100 miljoen euro verloren.
Tot op de dag van vandaag wil het fonds geen inzage in de boeken geven. Waar werd het geld aan uitgegeven en verloren, was dit echt onvoorzien, of is hier sprake van wanbeleid?
Het is tot op heden niet duidelijk geworden. Een stichting gaat nu op basis van ‘no cure no pay’ een rechtszaak aan. Cees Smit, directeur van Todays Brokers, roept zijn IEX lezers nu op deelnemer te worden van deze stichting. Waar Cees Smit nu vooral kwaad over is, is het feit dat Lex Werkheim gewoon actief blijft als analist en net doet alsof er niets verkeerd gegaan is.
In totaal zijn er zo’n 500 gedupeerden die dus in totaal 100 miljoen euro verloren hebben.
Of Cees Smit zelf meedeed aan Spirit Aim is onduidelijk. Waarom juist hij die oproep nu doet om de stichting te steunen is daarmee ook onduidelijk.
Die onduidelijkheid is er niet bij Inveztor oprichter Michael Kraland. Hij gaf eind 2006 aan dat hij een 100.000 euro participatie voor zijn advies polderportefeuille adviseerde. Indertijd had hij zelf nog geen participaties gekocht, maar gaf aan dat wel te gaan doen. De posities in Spirit AIM en de polderportefeuille van Kraland liepen eind 2006 aardig gelijk op. Niet zo gek, omdat Kraland één van de (betaalde?) adviseurs van Spirit AIM was. Oktober 2007 heeft Kraland een derde van de positie verkocht. Of hij daarmee één van de veroorzakers van de leegloop en het liquiditeitstekort was, is nu nog niet duidelijk. Wel is duidelijk dat het andere deel (66%) niet meer verkocht kon worden omdat het fonds dicht is gegaan. In hoeverre wist Kraland als adviseur van het fonds vóór andere deelnemers dat dit schip ging zinken? Ook dat zou bij een totale openheid van zaken gewoon netjes duidelijk worden. Nu hangt er wat mij betreft ook op dat punt toch wat twijfel in de lucht.
Overigens stelt Guestos, toezichthouder en bewaarder van de affecten van Spirit AIM dat ze geen onregelmatigheden aangetroffen hebben. Gedupeerde beleggers moeten ook Guestos dan vervolgens op de blauwe ogen geloven, want er worden geen onderliggende stukken getoond.
Niet alleen Spirit AIM ging overigens onderuit. Het beleggingsfonds Eureffect onder vermogensbeheerder Lex Werkheim, belegde 80% van haar vermogen in Spirit AIM en in de individuele fondsen waarin het hedgefund investeerde en ging dus ook onderuit.
Er waren ook enkele opmerkelijke connecties tussen verschillende bedrijven die ieder hun rol in de beurshandel hebben. Zo was de plaatsingsagent AEK ook animateur in enkele van de aandelen waarin belegd werd. De vermogensbeheertak van AEK en Eureffect fuseerden eind 2006 en daarna was AEK dus ook nog eens aandeelhouder van Eureffect.
Het FD publiceerde al eens een artikel waaruit bleek dat drie grote participaties van Spirit AIM ’toevallig’ net aandelen betrof die waren geëmitteerd door AEK.
Al met al een opzet die behoorlijk tussen enkele bedrijven verweven was waardoor er amper sprake kon zijn van onafhankelijk beheer. Het is daarom niet zo gek dat participanten zich de vraag stellen wiens belangen hier nu de boventoon voerden. De belangen van de bedrijven, van de adviseurs of die van de participanten?
Een openbaar onderzoek zou aan de twijfel een einde kunnen maken.
Mogelijk zou het ook een einde aan aantal grote namen en de toezichthouder kunnen maken en is dat de reden dat men alles tot op heden onder de pet probeert te houden.
