Ik zag gisteren een nieuwsbrief voorbij komen waarin aangetoond wordt dat de AFM het tegenwoordig wel heel bruin bakt. Naar mijn idee is hier de politiek helemaal de weg krijt en is er nu zelfs sprake van een in mijn ogen ongrondwettelijke positie van de AFM. Lees vooral even verder
Op 5 juni 2012 heeft de Eerste Kamer ingestemd met een wetsvoorstel die de aansprakelijkheid van de AFM beperkt.
AFM heeft vergaande bevoegdheden
De AFM heeft van de wetgever vergaande bevoegdheden gekregen. Men kan bijvoorbeeld vergunningen verlenen en intrekken of bepalen wie wel of niet als beleidsbepaler mag optreden. Ook kan men boetes opleggen. Bij de uitoefening van deze bevoegdheden kan schade bij derden ontstaan. Veelal zal het toebrengen van dit financieel nadeel nu juist de opzet zijn van de wetgever. Denk aan het opleggen van een bestuurlijke boete. Maar deze schade kan ook het gevolg zijn van het feit dat de AFM haar bevoegdheden op onjuiste wijze gebruikt of gewoon door fouten die ook de AFM kan maken. In deze laatste situatie ontstaat de vraag of benadeelden de AFM aansprakelijk kunnen stellen voor de door hen geleden schade.
Wet beperkt aansprakelijkheid AFM
Op 5 juni 2012 heeft de Eerste Kamer wetsvoorstel 33 058 (Wijziging van de Wft in verband met invoering van een aansprakelijkheidsbeperking voor de toezichthouders) aangenomen. Deze wet introduceert een nieuw artikel 1:25d Wft lid 2 en luidt als volgt:
De Autoriteit Financiële Markten, de leden van haar bestuur en raad van toezicht en haar werknemers zijn niet aansprakelijk voor schade veroorzaakt door een handelen of nalaten in de uitoefening van een op grond van een wettelijk voorschrift opgedragen taak of verleende bevoegdheid, tenzij deze schade in belangrijke mate het gevolg is van een opzettelijk onbehoorlijke taakuitoefening, of een opzettelijke onbehoorlijke uitoefening van bevoegdheden of in belangrijke mate te wijten is aan grove schuld.
Beperking maar geen uitsluiting
In de memorie van toelichting is uitdrukkelijk opgenomen dat artikel 1:25d bedoeld is als een beperking van de mogelijkheid om de AFM aansprakelijk te stellen. Nadrukkelijk gaat het hier niet om een uitsluiting van aansprakelijkheid. Eisers zullen in de praktijk waarschijnlijk echter een zware dobber hebben om aan te tonen dat de AFM zich schuldig heeft gemaakt aan opzettelijk onbehoorlijk gedrag of grove schuld.
Gevolgen voor praktijk
Zoals iedereen moet uiteraard ook de AFM zich in de praktijk correct gedragen. Dat betekent onder meer dat men moet blijven opereren binnen de bevoegdheden die men van de wetgever heeft gekregen, maar ook dat de bevoegdheden niet voor een ander doel mogen worden gebruikt dan waarvoor ze zijn verleend.
De introductie van artikel 1:25d Wft doorbreekt in juridisch opzicht de situatie van ‘equal arms’ tussen toezichthouder en onder toezicht gestelden. De wetenschap dat benadeelden beperkt zijn in de mogelijkheden hun door toedoen van de AFM opgelopen schade te verhalen legt een zware morele claim op de AFM om extra prudent te zijn bij handelingen of nalaten die tot een dergelijke schade kunnen leiden.
Bron: Bureau D & O (Tekst gemaakt naar inzicht van 9 augustus 2012)
– Waarom ongrondwettelijk in mijn ogen… De Nederlandse rechtsstaat is opgebouwd uit drie delen. Wetgevende macht, uitvoerende macht en de rechterlijke macht.
Dat is het basisbeginsel van een democratisch bestel.
Waarom past de AFM daar niet in?
– De AFM creëert haar eigen regels, ze controleert op de door haarzelf uitgevaardigde regels en ze heeft de bevoegdheid om boetes op te leggen. Daarbij is deze instelling na het besluit van de 1e Kamer dus ook nog eens bijna onkwetsbaar geworden voor aansprakelijkheid.
De AFM is nu dus definitief een staat binnen een staat geworden en is een door niemand gecontroleerd instituut geworden. Een staat binnen de staat, maar pertinent geen democratische staat.
Dit gaat in de toekomst een enorm probleem geven, dat staat wat mij betreft nu al wel vast. Een instituut met bijna onbeperkte machten. Dat moet wel fout gaan. De politiek heeft hier zitten slapen en hebben een monster gecreëerd.
