Een paar jaar geleden is het onderwerp al eens uitgebreid ter sprake gekomen hier in de Beursbox Nieuwsbrief. Ik ben toen ook een keer het hol van de leeuw ingekropen en ben de discussie aangegaan met de grootste voorstanders.
Hun opdracht was om mij met argumenten te overtuigen van de voordelen en te proberen de nadelen te ontkrachten.
Ik geloof uiteindelijk wel dat er voordelen zijn. Ik ben het namelijk roerend eens met iedereen dat er een basis moet zijn van waaruit we allemaal zouden moeten kunnen leven. We zijn immers mensen en we vinden van ons zelf dat we het dierenrijk ontstegen zijn. Bij dieren wordt een zwakke opgegeten of achtergelaten.
Dat kunnen wij als mensen beter regelen. Wat de reden van de zwakte ook is, je hoort geen structurele honger te hebben en al helemaal niet (figuurlijk) door het economische systeem opgegeten te worden.
Helaas zien we in onze fantastisch rijke maatschappij dat de realiteit anders is. Mensen worden vermalen in deze maatschappij. Er is een enorme groep mensen die niet meeprofiteert van de welvaart.
Dus een basisinkomen is een goed idee. Want waarom alleen een uitkering geven aan behoeftigen. Je kan ook iedereen een basis geven…
Waar het stokt, is de vraag wat een basis is.
150 jaar geleden was de basis een rieten hut op de Drentse heide. De aardappeleters van van Gogh zaten er eind 19e eeuw in Brabant niet veel ruimer bij.
in de jaren 50 van de afgelopen eeuw was het een twee kamer appartement met een enkele kachel en een Philips radio.
En nu, wat hebben we nu allemaal voor prachtige spullen nodig om te kunnen spreken van een ‘basis’? Ik begreep laatst van een uitkeringstrekker dat hij liever een tablet dan een flatscreen tv had…
Prachtig natuurlijk, maar als je het allemaal weggeeft, wie gaat er dan voor betalen?
Staatsschuld?
Maar wie gaat daar dan de rente over betalen? Of is dat geld ineens ‘gratis’?
Zou de basisverstrekking ook niet moeten inhouden dat er, behoudens strikte uitzonderingen, ook gewerkt moet worden voor het verkrijgen van die basis? Je moet je bijdrage aan de maatschappij leveren, tenzij duidelijk is dat je die bijdrage niet kan leveren door een gebrek, een ziekte of leeftijd.
We hebben in Nederland en België in feite al een prima basisinkomen systeem lopen. Kijk maar naar onze gevangenissen. Zelfs mensen die zich blijkbaar niet aan afgesproken regels gehouden hebben, krijgen huisvesting en eten.
Het is dus te zot voor woorden als een goedwillende positief ingestelde persoon minder zou krijgen dan een veroordeelde gevangene.
Maar… Als ze in Afrika, Bulgarije en Roemenië horen dat de wegen hier in de Benelux met goud bekleed zijn, dan komen ze allemaal. Dat zal minstens de vrees van de PVV zijn. Ik denk echter dat wel meer mensen dan PVV leden en stemmers die vrees zullen hebben.
Je moet je kop er niet voor in het zand steken dat er veel mensen zullen zijn die gaan overwegen hier de basis te pakken en de rest er een beetje zwart bij de schnabbelen.
“Het is nooit genoeg” is niet alleen een ziekte van de rijken. Ook nu zijn er heel wat mensen die op een uitkering leven, maar ondertussen ook zwart schnabbelen. Dat terwijl er ondertussen ook 8% werklozen zijn. Is dat niet EN misbruik van uitkering EN verstoten van echt werk door zwart werk?
Gevangenen krijgen een basis en moeten werken voor iets meer luxe. Iedereen een uitkering geven is op zich in de basis zo gek nog niet. We geven immers ook al kinderbijslag. Ook dat is een soort basisinkomen voor het hebben van kinderen. Het idee is dus niet zo wereldvreemd.
In plaats van een belastingvrijstelling over de eerste paar duizend euro die je weet te verdienen, zou de overheid iedereen ook een paar duizend euro kunnen verstrekken. Ik kan me indenken dat het budgettechnisch kan. Over alles wat je extra gaat verdienen en bezit, moet dan belasting betaald worden…
Het idee is te sympathiek om weg te leggen, maar ik blijf vinden dat als alleen België en Nederland het doen, dat er een beweging gaat komen waarbij de fraude van de Bulgaren nog kinderspel was. Daarnaast ben ik benieuwd wat we tegenwoordig nog een basis durven te noemen. We vinden namelijk al snel dat we heel wat rechten hebben. Helaas blijft dan de discussie over plichten dan wat onzichtbaar. Maar wat gaat de maatschappij van jou mogen verwachten? Durven we die discussie ook al aan, of gaat het alleen maar over ‘recht hebben op’?
