Economische rekenmodellen zijn extreem beperkt (Tom Lassing)

Tien jaar geleden begonnen er scheuren zichtbaar te worden in de economie. De Amerikaanse huizencrisis begon zich te ontwikkelen en die huizencrisis werd in alle opzichten later overvleugeld door de Bankencrisis. Dat terwijl ik een half jaar daarvoor er nog van was uitgegaan dat Private Equity gekte de boosdoener van een beursval zou worden.
Kortom, de redenen voor een crash stapelden zich op.
GEEN ENKELE expert heeft de gevolgen van de crisis op de economie van 2007/2008 weten te voorspellen. Wat ze daarna ook zeiden. Hooguit wisten ze, net als ik, één tot hooguit twee redenen aan te geven waar er ‘iets’ zou kunnen gebeuren.
De rekenmodellen van de experts, waaronder de bankiers en de speculanten, hielden geen rekening met het afbranden van meerdere economische pijlers tegelijk.
Dat kwam simpelweg in geen enkel rekenmodel voor. Daarom was het risico model totaal ongeschikt en zwaar onder de maat.
Niemand had er in hun modellen rekening mee gehouden dat er een domino effect zou ontstaan. Niemand had bedacht dat de val van de één bank de val van de andere bank zou kunnen inhouden.
Zulke slimme mensen en niemand had het concept van dat simpele dominostenen spelletje doorgetrokken naar de economische rekenmodellen. Achteraf sta je daar versteld van.
Waar ik naar toe wil, is het feit dat deze rekenmodellen wel zijn aangepast, maar ze blijven heel theoretische rekenmodellen die standaard uitgaan van kleine variaties en niet van plotselinge enorme veranderingen.
We blijven op hoog niveau risico’s zwaar onderschatten omdat die ‘onverwachte’ klappers zo zeldzaam zijn.
Daarom zullen we iedere zoveel jaar verrast blijven worden door gebeurtenissen die onze rekenmodellen niet voorzien hebben.
Een rekenmodel is en blijft een zwakke afspiegeling van een verzonnen werkelijkheid. Hoe stoer ze er ook over doen, het is niet meer dan een duur computerprogramma dat slechts werkt als alles rustig is.