Laten we beginnen met de fout die Rusland maakte.
Rusland had in 2014 een groot succes geboekt. Het annexeerde de Krim en kreeg de facto controle over delen van Oost-Oekraïne. Dat smaakte kennelijk naar meer. In februari 2022 besloot Poetin daarom tot een veel grotere gok: Oekraïne moest in één klap worden onderworpen, met een aanval over meerdere fronten.
Tot dat moment zou ik het nog geen blunder noemen. Het was een enorme gok, maar oorlogen worden nu eenmaal soms met grote risico’s gevoerd.
De manier waarop Rusland die oorlog vervolgens aanpakte, was echter wél een kapitale fout.
Het Russische leger bleek onvoldoende voorbereid. Veel militairen wisten kennelijk niet eens dat ze Oekraïne zouden binnenvallen. Vooral rond Kyiv ging het mis. En juist Kyiv was het belangrijkste doelwit. Wie Kyiv controleert, heeft immers een groot deel van de Oekraïense politieke macht in handen.
Al na ongeveer een week werd duidelijk dat het Russische plan niet verliep zoals gehoopt.
Dat was het moment waarop Poetin had moeten stoppen.
Hij had zijn eisen duidelijk kunnen formuleren en Oekraïne een deal kunnen aanbieden: Rusland trekt zich terug als Oekraïne bereid is bepaalde concessies te doen.
Maar nee. Poetin ging door.
Dat was de kapitale blunder.
Nu naar Trump.
De Verenigde Staten vielen vorig jaar samen met Israël Iran aan. Vanuit militair perspectief leek dat aanvankelijk een groot succes. Iran kreeg zware klappen en zijn militaire capaciteit werd aanzienlijk aangetast.
Maar Trump wilde meer.
Het was kennelijk niet het succes geworden waarmee hij een grote overwinningsparade kon houden. Hij wilde, net als Poetin, een duidelijke en spectaculaire overwinning.
Trump liet zich vervolgens opnieuw overtuigen door Netanyahu om ongeveer een half jaar later nogmaals een vergelijkbare aanval op Iran uit te voeren.
Iran was verzwakt, dus het succes zou wel gegarandeerd zijn.
Niet dus.
Iran had zich voorbereid. Dat is wat je doet als je een oorlog hebt meegemaakt: je analyseert wat er de vorige keer gebeurde en bereidt je voor op een herhaling.
Iran kreeg dus precies het soort aanval waarop het zich had voorbereid.
Dat betekent niet dat Iran in die tweede aanval geen zware klappen heeft gekregen. Die heeft het wel degelijk gekregen. Maar Iran is nog altijd niet verslagen.
En daar begint voor Trump dezelfde fout als voor Poetin.
De fout is dat Trump nu weigert om op tijd te stoppen.
De Verenigde Staten dreigen daarmee in dezelfde val te lopen als Rusland: een oorlog die aanvankelijk als een snelle overwinning werd gezien, verandert langzaam in een conflict dat steeds meer middelen, geld en militaire capaciteit opslokt.
En wie profiteert daarvan?
China.
China hoeft daarvoor niet eens zelf sterker te worden. Het is voldoende dat zijn belangrijkste concurrent zwakker wordt.
De aanhoudende economische en demografische problemen van China zijn reëel. Maar als de Verenigde Staten ondertussen hun militaire, economische en politieke kracht verspillen aan een langdurige oorlog in het Midden-Oosten, verandert de machtsverhouding toch in het voordeel van China.
Trump heeft inmiddels zelfs gezegd dat de Straat van Hormuz Amerikaans zou moeten worden.
Dat zegt veel over hoe ver deze escalatie inmiddels is gegaan.
De vraag is daarom: wanneer worden ze in Washington wakker?
Wanneer zien ze in dat Trump bezig is de Amerikaanse macht te verkwanselen aan een oorlog die geen duidelijk dopel en eindstreep heeft?
De Verenigde Staten kunnen Iran misschien militair zwaar beschadigen. Maar een land als Iran langdurig onder controle krijgen of tot volledige capitulatie dwingen is iets totaal anders.
En hoe langer deze oorlog duurt, hoe groter de kans dat de VS uiteindelijk zijn leidende positie in het Midden-Oosten verliest.
Niet omdat Amerika militair te zwak is om Iran pijn te doen.
Maar omdat militaire macht pas waarde heeft als je haar verstandig gebruikt.
Poetin maakte de fout om na een aanvankelijke mislukking door te gaan.
Trump dreigt nu precies dezelfde fout te maken.
En ondertussen kijkt China toe.
