Sinterklaas, vuurwerk, het lijkt wel alsof alles onder vuur ligt. Is dat uniek, of moeten we ons daarover niet te druk maken?
Ik denk zelf het laatste. De samenleving heeft altijd ingrijpende veranderingen gezien. Denk aan de jaren zestig, toen de allesomvattende invloed van de kerk op de samenleving verdween. Hoeveel mensen hadden toen het idee dat de samenleving volledig naar de verdoemenis zou gaan?
Wat er gebeurde, was dat we ons veel meer gingen ontwikkelen en zakelijk creatiever durfden te worden. Maar we verloren ook veel. Het gevoel van ‘samen’ verdween. Niet meer allemaal samen naar de kerk iedere zondag. Daar kwam je samen. Alles werd na de ontkerkelijking individueler. Dat proces is nog altijd gaande. We zien het terug in de enorme behoefte aan woningen voor alleenstaanden. Zo blijft alles veranderen. Rokken werden langer en weer korter… Het zegt veel over waar een samenleving staat. Ze worden nu weer langer. We zitten in een fase waarin vrijheden worden beperkt, omdat vrijheden gevaarlijk worden geacht door de mensen met macht. Ze kunnen onze vrijheden beperken, omdat we dat laten gebeuren. Ultrarechts wil een dictatuur vestigen waarin iedereen vrij is om te zeggen wat ultrarechts wil dat ze zeggen. 30% van de samenleving is ondertussen voor zo’n samenleving. Die willen discriminatie en het opleggen van hun wil op de samenleving in de regering terugzien. In Oost-Europa zien we dat terug in Orbán, en in Slowakije in Fico. In Nederland is het Wilders die zo’n samenleving nastreeft, maar ook partijen als FvD, BBB en JA21 kan je in dat rijtje plaatsen. Daar komen de toenemende restricties vandaan.
Maar Zwarte Piet dan? Dat zijn toch linksen die dat doen?
Is dat zo?
Ging het bij die discussie wel over racisme? Of was het meer een test om te kijken hoe ver je de samenleving kan ‘sturen’?
Ik ben in het verleden een echte ‘zwarte’ Piet geweest. Niet met het oogpunt om racistisch te zijn, maar vanuit het oogpunt kinderen een leuke ervaring te geven.
Voor mij was het compleet zwart maken een manier om onherkenbaar te worden. Wist ik veel dat kleine kinderen zo’n verbeelding hebben dat het pak alleen al voldoende is om je voor hen onherkenbaar te maken. Met het pak aan BEN ik voor hen Piet.
Dus voor mij was van zwart naar roet geen onoverkomelijke verandering. Ik doe het voor de kinderen. Wat me stoort, is de suggestie dat ‘Zwarte Piet’ racistisch is. Dat feit is nooit goed besproken in onze samenleving. Rechts gebruikt het nu om sterker te worden. De mensen die het zwart weg wilden hebben, versterkten daarmee onbedoeld de macht van ‘rechts’.
Hadden we het maar maatschappijbreed ‘echt’ gehad over waar het feest voor bedoeld is. Dan had de kleur geen probleem hoeven zijn. Zwart, blauw, rood, roet, groen, wit, blank… voor de kinderen is het geen probleem.
Volwassenen hebben er een probleem van gemaakt Dat is zo ver doorgeschoten dat mensen die het feest vroeger ook zo graag vierden, het nu verafschuwen. Dan ben je of vroeger een sukkel geweest, of nu. Ik hou het op het laatste, want voor de kinderen maakt het niets uit. Dus jij als volwassene bent het probleem. Wil jij pertinent ‘zwart’ en voel je je zielig als het roet MOET zijn, dan moet je je afvragen waarom je dat dan wilt. Is het traditie, of is het nu nog slechts anderen willen ‘raken’?
De mensen die zwart alleen maar racistisch vinden, kijken naar de VS, waar het zwart maken ook serieus bedoeld was om racistisch te zijn. Dat is dus wat anders dan de bedoeling hier was. Maar… Sommige mensen die als Piet verkleed gingen, deden dingen die we uiteindelijk wel als racistisch kunnen kwalificeren. Vaak onbedoeld, maar toch. Moeten we onverschillig blijven voor die gevoeligheden, of kunnen we elkaar vinden in het midden, waarbij het voor de kinderen hetzelfde leuke feest blijft? Ik vrees dat het gevoel dat het ons allemaal opgedrongen is nog te veel heerst. Voor mezelf… Als ik het feest voor de kinderen fantastisch kan vieren en ik kwets er niemand mee, dan is dat toch fantastisch. Als zwart een probleem is, dan kan ik daar van alles van vinden, maar ik doe het voor de kinderen, dus roet is ook prima.
De samenleving is niet tolerant meer. Ook dat is een verandering. Dat gaat wel weer anders worden. Geef het maar tijd. Alles is een cyclische golf. Ook de samenleving. De rokken gaan ook wel weer een keer korter worden.
Voor 2026 heb ik weinig hoop. De wereld gaat toen naar verdere oorlogen en economische malaise. Daar hebben we voor gekozen. Niet iedereen, maar genoeg mensen om politici aan de macht te brengen die deze oorlogen maar al te graag willen, omdat het ze meer macht en aanzien geeft.
Ik ben ronduit pessimistisch wat dat betreft. Iedereen de beste wensen voor 2026, maar ik vrees dat het in heel veel opzichten een baggerjaar gaat worden.
