De mensheid heeft enkele momenten gekend waarin de samenleving in feite vrijwel opnieuw werd uitgevonden. Het moment dat we overstapten van jagers/verzamelaars naar boeren was er één. Misschien is de ‘uitvinding’ van godsdiensten die een groot deel van de wereld veroverden ook wel zo’n moment geweest. De industrialisatie dankzij de eerste golf van mechanisatie. De uitvinding van elektriciteit, die uiteindelijk weer samenviel met de ontwikkeling van radio en TV, was ook een belangrijk moment.
Maar ook de ontwikkeling van de verbrandingsmotor enorm belangrijk.
Misschien zitten we nu zelfs wel in twee bewegingen die in elkaar grijpen. Namelijk de globalisering en de ontwikkeling van Internet.
Deze laatste twee zijn volkomen los van elkaar ontstaan, maar hebben veel met elkaar van doen en grijpen nu enorm ineen.
Ik denk dat de geschiedenis ze straks als één beweging ziet, terwijl wij nog weten dat het in feite twee volkomen losstaande ontwikkelingen zijn geweest.
De wereld staat weer op een kruispunt.
Gaan we kiezen voor de wereld als een enorme stad? Er zijn enkele hotspots in de wereld alwaar het grote geld verdiend kan worden en waar het werk voor velen aanwezig is. En er zijn ook de subspots. Daar is werk, maar daar gebeurd het eigenlijk nét niet. Voorbeeld: in Nederland is Amsterdam waar het gebeurd en zijn Arnhem, Groningen, Leeuwarden, Assen, Emmen, Tilburg, Zeist etc. de plaatsen waar in feite niets nieuws meer gebeurd. Is er een nieuwe ontwikkeling, vrijwel zeker dat de initiatiefnemers hun basis in Amsterdam (en voor technologie Eindhoven) hebben.
Of in België waar in Brussel alles samenkomt, en een Antwerpen waar men in feite altijd een divisie lager speelt.
Maar Amsterdam en Brussel zijn wereldwijd gezien ook de hotspots niet.
New York, Londen, Shanghai, Hong Kong en Tokio zijn de ultieme hotspots. In China zijn ondertussen al meer dan 100 miljoenensteden die ieder voor zich uiteraard enorm belangrijk zijn, maar die zich totaal niet kunnen meten met deze vijf wereld top hotspots.
In Engeland ‘voelen’ ze nu letterlijk hoe de rijke elite de stad overneemt en hoe het plebs gedwongen wordt om verder van het centrum af te gaan wonen.
Zullen we straks de wereld kunnen indelen in cirkels zoals je in India de kastes hebt? Gaan we terug naar een soort kaste systeem waarbij je postcode in feite je sociale status aangeeft?
Vrijwel niemand die het hardop durft te zeggen dat hij of zij het wil, maar ondertussen werken we er wel naar toe.
En u en ik werken er immers ook keihard aan mee.
Iedere keer als u van Google, Samsung, Apple, Microsoft, Amazon, Facebook, Paypal, de Makro, Decathlon, Karwei, Hornbach, Aldi, AH, spullen koopt of er een transactie doet, doet u er aan mee. De winst van het bedrijf of minstens een stuk er van gaat naar een rijke elite die van gekkigheid niet weet wat ze met al dat geld moet doen. Ondertussen verdwijnt de zelfstandige boekhandel uit de straat, is de slager al gestopt en is de groenteman al jaren geleden geschiedenis geworden. We doen nu onze boodschappen bij enorme ketens die honderden, zo niet duizenden winkels in meerdere landen hebben. De lokale manager krijgt een loon dat slechts net iets hoger ligt dan het loon van de schappenvuller. De winst gaat naar de (sub)hotspots in de wereld.
Daar is dus zat geld te verdelen, maar hoe verder u van zo’n hotspot af woont, des te zeldzamer gaat geld worden.
Mogelijk hoeven we in de toekomst niet meer zo op natuurbeheer te letten.
Hele landstreken gaan namelijk door mensen verlaten worden omdat er straks gewoon niet meer te wonen valt. In Amerika verdwijnen letterlijk kleine verafgelegen dorpjes omdat er een Walmart in de streek geopend wordt. Die is zo goedkoop dat iedereen in de streek daar gaat kopen.
Andere ondernemingen stoppen, want die kunnen niet tegen de Walmart organisatie concurreren. Die Walmart verkoopt werkelijk alles en altijd tegen de laagste prijzen in de omgeving.
Maar die andere ondernemingen, die nu verdwijnen, sponsorden veel van de leuke dingen in de lokale samenleving.
De lokale sportclub klopt bij Walmart tevergeefs aan.
De sportclub moet dus meer lidmaatschapsgeld vragen aan een verarmende bevolking en gaat onderuit. Andere initiatieven gaan ook onderuit en lokale werkgelegenheid verdwijnt. Er blijven alleen een paar slecht betaalde banen bij Walmart over.
Het dorp wordt stukje bij beetje onleefbaarder. De jeugd trekt weg. De ouderen blijven tot de Walmart uiteindelijk ook weer verdwijnt. Dan moeten de ouderen ook vertrekken en wederom is een afgelegen dorp verlaten. De natuur in de omgeving vaart er wel bij.
We zien het op kleine schaal ook in Nederland en België. Hoe verder van Amsterdam af, des te groter de kans op leegloop van het dorp.
Niet veel mensen voelen het, want de meerderheid van ons leeft al in steden en binnen de bebouwde kom. De afstanden zijn hier ook niet zo groot. Je kan hier nog in de provincie Groningen wonen en in Amsterdam werken. Dat ligt anders in Amerika. Daar zijn de afstanden er veel te groot voor.
De grote transitie is al gaande en als kikkers in langzaam warmer wordend water laten we ons meevoeren. Steden met meer dan 10 miljoen inwoners gaan de basis van de samenlevingen worden. Daar is nog werk, daar is het geld. Mogelijk dat ook de Randstad zo’n 10 miljoen stad gaat worden, als alles steden er omheen uiteindelijk samengroeien. De superprovincie wezen we nu nog af, maar de superstad kunnen we over dertig jaar of zo niet meer omheen.
Een ontwikkeling waar ik van gruwel, maar we werken er allemaal grif aan mee. We kopen de nieuwe TV immers bij MediaMarkt omdat die de goedkoopste is, we doen boodschappen bij een supermarkt van een grote keten en Smartphones zijn liefst van Apple of Samsung. Bijna alles wat we kopen is tegenwoordig afkomstig van een wereldwijde keten met daarboven een extreem rijke elite. Ook bijna alles wat we op Internet doen, doen we bij de grootste bedrijven ter wereld. Kortom, we zijn zelf schuldig aan deze in mijn ogen onwenselijke trend.
