Beursbox

De ETF tijdbom

 Gepubliceerd door op 8 oktober 2015 om 07:36
okt 082015
 

Op 24 augustus 2015 was er een soort van flash crash in de ETF markt. Terwijl de aandelen drie tot vier procent in prijs daalden, gingen enkele grote ETF fondsen op dat moment 30 tot 40% onderuit. Het was allemaal weer binnen een half uur gecorrigeerd, maar dit had alles in zich om onverwachts een drama te worden.
Beleggers zijn gewaarschuwd, maar de bedrijven die ETF’s introduceren ook.
Men is zelfs behoorlijk zenuwachtig geworden en eigenlijk bestond die situatie van toenemende onzekerheid al voor de ETF flash cradh.
Zo was er begin augustus al een rel over het uitleenbeleid van Blackrock. De onderneming had sinds 2012 een grens gesteld tot hoeveel aandelen er door fysieke ETF’s uitgeleend mochten worden. In juli is die grens weggenomen. Deze stap werd amper aangekondigd en verraste heel wat analisten.
Blackrock haalde de begrenzing er af, zodat beleggers volgens Blackrock ‘nog meer konden profiteren’.
Niet iedereen is echter blij met de maatregel. Ben Seager-Scott, een manager bij Tilney Bestinvest is van mening dat Blackrock de praktijk helemaal moet stoppen, of moet beperken tot een minimum.
Zijn klacht is tweeledig. Het feit dat men bijna stiekem de begrenzing laat vervallen en het verhoogd risico’s in de markt en dat is ongewenst in een markt die de potentie heeft om heel de economie zwaar te schaden gezien de omvang van de belegde gelden.

risico
Waarom is het uitlenen van de onderliggende aandelen of andere waardes gevaarlijk en ongewenst?
– Beleggers hebben de laatste jaren steeds meer gekozen voor ETF’s die de onderliggende waarde daadwerkelijk bezitten. Daarmee geven ze aan dat ze de veiligheid van een gedekte ETF waarderen.
Blackrock is nu die onderliggende waarde aan het uitlenen, hetgeen vaak gedaan wordt aan shorters. De beleggers in de ETF denken dat ze een claim op een in bezit zijnde onderliggende waarde hebben, maar die onderliggende is ondertussen al in handen van partijen die juist alles in de markt doen om die onderliggende waarde onderuit te halen. Blackrock haalt met het uitlenen van die onderliggende waarde een stukje rendement binnen, maar het is de vraag of dat rendement het extra risico van een grote koersdaling wel waard is.
Daarnaast is het de vraag of het uitlenen wel echt een winst voor de beleggers is. iShares rekent namelijk maar liefst 37,5% kosten, waardoor minder dan twee derde van de opbrengsten de beleggers toekomt. Dat is dus erg weinig opbrengst voor de deelnemers, terwijl ‘hun’ onderliggende waarde nu gebruikt wordt om de koers van de onderliggende waarde omlaag te halen.
In feite geef je je tegenpartij in de markt de munitie om je onder vuur te nemen. Gaat die lenende partij failliet, dan is de uitlener de aandelen kwijt. Blackrock heeft dat sinds 1981 maar drie keer meegemaakt, maar het is dus geen alleen theoretische kans. Het komt voor en als het ooit bij een grote lener gebeurt, dan is er een probleem.
Ik weet niet wat de reden van de ETF flach crash was. De kans bestaat natuurlijk dat andere partijen in de markt een zwakte gebruikt hebben om de ETF’s zelf zwaar onder vuur te nemen.
Dat is een kortstondig enorm succes gebleken. Gelukkig kortstondig, anders hadden we nu nog met een enorme kater gezeten. Er gaan biljoenen in die markt om. Een defintieve crash was een drama geworden.
Ik ben van mening dat ETF’s die beloven de onderliggende waarde te bezitten zich niet moeten inhouden met het uitlenen van die onderliggende waardes. Dat is vragen om fraude en andere problemen.

Het opmerkelijke is nu dat de handel tijdens de ETF flach crash op 24 augustus niet is teruggedraaid. Beleggers die verkochten in de daling zijn gewoon hun geld kwijt. Anderen die snel kochten en profiteerden van de overdreven koersreactie hebben een fantastische dag gehad. Blijkbaar vond de beurs het geen fout in de handel. Dat maakt het risico van beleggen in ETF’s dus fors groter. Zeker als je met ingelegde stoploss orders werkt.

Bronnen:
http://www.ft.com/cms/s/0/2122244e-4596-11e5-af2f-4d6e0e5eda22.html#axzz3nrHdeIgs
http://www.wsj.com/articles/wild-trading-exposed-flaws-in-etfs-1442174925