Roosevelt versus Obama

donderdag 26 februari 2009 14:15

De overheid ook nu weer de redder in nood? Heel wat beleggers, maar ook gezinnen en bedrijven beginnen zich af te vragen of er wel een einde zal komen aan de huidige crisis? Vergelijkingen tussen de grote depressie van 1929 en de huidige crisis zijn in de  media al voldoende aan bod gekomen.  Wij gaan het daar dus niet over hebben. Want wat heb je concreet als belegger, als gezin of bedrijf er aan om te weten hoe een crisis is tot stand gekomen?. Veel belangrijker is het toch te weten  hoe de grote depressie is opgelost.  Wanneer we dat recept kennen  dan  kunnen we eens gaan kijken of  het ook vandaag niet kan toe gediend aan de zieke economische patiënt. In een notendop, ook in de jaren dertig was er sprake van een grote economische en vooral financiële crisis. Natuurlijk was er toen geen wereldwijde impact van de crisis aangezien de hoog technologische communicatiekanalen die we vandaag kennen, nog niet bestonden.  De financiële instellingen stonden ook toen  in nauwe schoentjes en legde door gebrek aan liquiditeiten de hele economie plat.  Ook toen werd er gezocht naar allerlei middelen om de crisis te beteugelen. Toen dat dit lukte, kwam de  overheid  met een reuze reddingsboei  voor de dag om te beletten dat het zinkende economisch schip helemaal in de diepte zou verdwijnen.   Het was president Roosevelt die juist zoals president Obama vandaag, met een mega plan een einde wou  maken aan de economische en financiële crisis van de jaren dertig.  Met de "New Deal" haalde Roosevelt de Amerikaanse economie uit het financieel economisch moeras.  De eerste stap was de zogenaamde " Emerging Banking Act. Twee dagen nadat jij zijn ambt van nieuwe president aanvaardde, voerde hij een zogenaamde Bank Holiday in om de banken 4 dagen te kunnen sluiten.  Daarna riep hij het Congres in een speciale zitting bij elkaar. Deze noodwet op de banksector bepaalde dat de Treasury Department, of het Ministerie van Financiën van de VS, alle banken zou inspecteren voordat ze hun deuren weer mochten openen. Deze banken zouden overheidsteun krijgen indien ze of een stevige reorganisatie door voerden, of een "tijdelijke" zwakke financiële structuur aantoonden.  Het Congres, dat helemaal van slag was door de crisis en niet meer wist van welk hout pijlen maken,  stemde binnen 4 uur de "Emerging Banking Act". Driekwart van alle banken openden binnen de drie dagen hun deuren en ruim 1 miljard Dollar aan opgeslagen goud en valuta vloeiden in de daarop volgende maand terug in hun kluizen. De onmiddellijke crisis in het bankwezen was bezworen. 
Na de noodwet op het bankwezen, legde Roosevelt de " Economy Act" voor aan het Congres. In deze wet stonden zeer drastische maatregelen zoals het in balans brengen van de overheidsuitgaven en vooral een 15% vermindering van de salarissen van ambtenaren en pensioenen van oorlogsveteranen. Met tegenzin en oppositie van heel wat drukkingsgroepen slikte het Congres deze "Act" eveneens. In de eerste honderd dagen van zijn regering,  werd een nieuw federaal overheidsorgaan goedgekeurd, met name de "Securities and Exchange Commission(SEC) die voortaan toezicht op de beurs zou houden. Een hervorming van het banksysteem, waaronder een systeem voor het verzekeren van spaartegoeden kwam er eveneens. Het grootste succes boekt Roosevelt echter met allerlei noodmaatregelen om de 15 miljoen werklozen uit de nood te helpen.  Vooral door zeer grote structuurwerken te beginnen, ging  de werkloosheid drastisch naar beneden. Klink u dat  plan niet bekend in de oren?  Ook Obama gaat miljarden uitgeven voor  scholen, wegen, bruggen en andere structuurwerken. Roosevelt  vaardigde nog heel wat andere  stimuleringsplannen uit maar het zou het ons te ver leiden deze hier allemaal te bespreken.  Het is echter zeker dat het herstelplan van Obama bijna een blauwdruk is van de " New Deal van Roosevelt.
Ook nu zitten de banken in de puree en  kan enkel overheidsgeld het banksysteem overeind houden.  Ook nu beleven we een grote economische crisis en neemt het aantal werklozen bij de dag toe. De consumptie is door enerzijds de huizencrisis en anderzijds de stijging van de werkloosheid, als een pudding in elkaar gezakt. De enige positieve factor voor de consument is de lage rente en inflatie en sinds kort ook lagere energieprijzen. Die lage inflatie begint echter sterk te gelijken op deflatie, een doorn in het oog van bedrijven die liefst stabiele verkoopprijzen willen zien.  De fikse belastingsverlaging van Obama is een stap in de goede richting. De geplande grote structurele investeringen zullen  de stijging van de werkloosheid waarschijnlijk afremmen of zelfs doen stoppen. Een hervorming van het gezondheidsstelsel in de VS, kan de financiële toestand en dus ook de koopkracht van gezinnen verhogen. Meer controle op het bankwezen en andere financiële instellingen zal het vertrouwen bij gezinnen en bedrijven denkelijk doen toe nemen. Kortom juist zoals Roosevelt probeert Obama de economische trein terug op de rails te krijgen door massaal aan " deficit spending" te doen. Deficit spending is een dogma van de beroemde economist voor de tweede wereldoorlog, Keynes. Toch hebben de meeste regeringen maar de helft van deze wet van Keynes willen verstaan.  Begrotingstekorten en schulden verhogen mag volgens Keynes enkel  bij een grote economische crisis. Is de crisis voorbij, dan moet de overheid deze tekorten terug opvullen. Het verhaal van de krekel en de mier is zeker op zijn plaats in de politiek.
Het blijft dus uitkijken wat Obama en de zijnen nog meer in petto hebben om de Amerikaanse economie uit het slop te halen.  Eenmaal de Amerikaanse economische motor weer op volle toeren zal draaien, zal ook de economie in Europa uit het as verrijzen.  Eenmaal dat er weer economische groei is of zeg maar stijging van de consumptie en investeringen, dan zullen ook de aandelenkoersen weer aantrekken.  Nog even deze boodschap aan de pessimisten. Telkens weer in de geschiedenis eindigde een financieel economische crisis  door een forse ingreep van de overheid.  Waarom zou dat ook deze keer niet zo zijn? Nog even geduld dus. Hoe lang nog? Dat weet niemand.
Wie graag aandelen aan soldenkoersen wenst te kopen, doet er goed aan op zoek te gaan naar indicatoren die kunnen laten vermoeden dat  het economische tij aan het veranderen is.  Zogenaamde " leading indicatoren" of vooruitlopende indexen kunnen ons iets zeggen over de kansen voor een economisch herstel. In de indextimer kunnen beleggers elke week volgen wat de  vooruitlopende  en sentiment barometers vertellen over de economische toekomst. Deze barometers hebben in het verleden de meeste economische crisissen en economische herstelfazen ongeveer zes maanden vooruit voorspeld.  Wie sneller op de bal wil spelen, doet er goed aan  kennis te maken met het dagelijkse indexkompas dat elke beursdag vertelt wat er waarschijnlijk gaat gebeuren op de beursvloer.
Als abonnee van de indextimer en het indexkompas  zal een belegger, juist zoals in het verleden, tijdig het zinkende beursschip hebben verlaten. In augustus vorig jaar kwam in de indextimer het signaal op rood te staan en de gevolgen zijn iedere belegger bekend.

• < Vorige
• Volgende >